Art Deco Bioscopen

Mijn oma van moederskant had een grote liefde voor films. En ze liet ons, haar kleinkinderen, ruim delen in die liefde. Dus heb ik samen met haar genoten van grote filmmusicals als The Sound of Music en My Fair Lady. En hard gelachen bij de rare capriolen van de Gendarmes van Saint Tropez. En dank zij haar heb ik oog gekregen voor de gebouwen waar de films vertoond werden, waaronder een aantal mooie art deco bioscopen.

Art Deco bioscopen Rex 2
Gevel voormalige bioscoop Rex - Lange Poten

Art deco

De opkomst van bioscopen in Nederland viel ongeveer samen met de opkomst van de art deco. Deze kunststroming dankt haar naam aan de in Parijs gehouden tentoonstelling ‘Exposition Internationale des Arts Décoratifs et Industriels Modernes’. Die tentoonstelling was in 1925, maar al zeker 10 jaar daarvoor waren er ontwerpen voor gebouwen met art deco kenmerken.

Poster_Expo_1925
Poster tentoonstelling - bron: Wikimedia Commons

Waar herken je art deco aan: rijke kleuren, geometrische figuren, zigzaglijnen, en gestileerde vormen. Die rijke kleuren zijn bij bioscopen dan vooral terug te vinden in het interieur en minder aan de gevel.

Art deco bioscopen in Den Haag

Laat ik beginnen met het slechte nieuws: In Den Haag zijn geen mooie, rijke, art deco bioscoopinterieurs meer over. Maar we kunnen gelukkig nog wel van de gevels genieten.

Studio – Kettingstraat

In 1912 werd in de Kettingstraat de eerste echte Haagse bioscoop geopend, onder de naam Residentie Bioscoop. Al eerder waren in Den Haag films vertoond, al in 1896 in het Kurhaus, maar dit was het eerst gebouw dat speciaal voor filmvoorstellingen werd gebouwd. De architect was Lodewijk Simons.

Art Deco bioscopen Kettingstraat
Kettingstraat

 In 1934 werd de naam veranderd in Studio. In mijn herinnering was het vooral een sexbioscoop, al was dat slechts van 1979 tot 1987. Sinds 1990 zit er geen bioscoop meer in het pand, het is nu een House & Techno Club.

Rex – Lange Poten

Waar we nu de aan de Lange Poten de centrumvestiging van Boekhandel Paagman binnen kunnen lopen, was tot 1977 de bioscoop Rex. Het gebouw is uit 1919 van de Haagse architect Cornelis van den Hoogenband in opdracht van de N.V. Maatschappij tot Exploitatie van Hotels, Restaurants & Koffiehuizen. In 1978 brandde het pand volledig uit en daarna is er achter de gevel een vrijwel geheel nieuw pand opgetrokken.

Art Deco bioscopen Rex 1
Voormalige bioscoop Rex - Lange Poten

Asta - Spui

Asta aan het Spui beleefde op Eerste Kerstdag 1921 zijn openingspremière. In de Telegraaf van 29 december stond: “.. de Residentie heeft haar bioscooppaleis gekregen” … “het theater biedt plaats aan een kleine tweeduizend bezoekers en de totstandkoming heeft een slordige paar millioen gekost”. Tijdens deze première speelde het huisorkest, dat veel bioscopen toen hadden, een speciaal gecomponeerde “Asta mars”. De bioscoop is vernoemd naar de in die tijd beroemde filmactrice Asta Nielsen.

Asta Den Haag ca 1922 Scan van een foto in particulier bezit - Collectie Haags Gemeentearchief
Asta Den Haag ca 1922 Scan van een foto in particulier bezit - Collectie Haags Gemeentearchief

Het gebouw was een ontwerp van architect Jan Willem van der Weele en interieur- en glasontwerper Chris Lambeau. Het werd al in 1938 vervangen door de huidige gevel die werd ontworpen door Van den Hoek. In 1985 is de laatste film vertoond.

Asta suikerzakje - Verzameling Rina Hartman
Asta suikerzakje - Verzameling Rina Hartman

Wil je meer mooie art deco (en art nouveau) panden in de Haagse binnenstad zien? Doe dan met familie of vrienden de wandeling ‘Art Nouveau & Art Deco’

2 gedachtes op “Art Deco Bioscopen”

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *