Scheveningse Bosjes

Wie op een mooie middag door de Scheveningse Bosjes fietst, doet dat wellicht over het Galgenpad. Maar gelukkig is de tijd voorbij dat je in die omgeving een strop om je hoofd kon krijgen.

Duingebied en de Bataaf

Zoals veel delen van Den Haag waren de Scheveningse Bosjes ooit duingebied. Sinds de 17e eeuw werd het gebied beplant met eiken, iepen, populieren en andere boomsoorten. Eind 18e eeuw kreeg Willem Heytveldt vergunning om een deel van de duingrond te ontginnen. Hij verbouwde aardappelen, suikerbieten, rogge, gerst, boekweit. Omdat wandelaars en jagers naar het gebied kwamen, bouwde hij naast zijn boerderij een theeschenkerij. Heytveldt was een groot aanhanger van de Bataafse Republiek en werd daarom ook wel ‘De Bataafsche boer’ genoemd. En zijn theeschenkerij ‘De Bataaf’.

Scheveningse Bosjes - De Bataaf
De Bataaf

Galg

Voor die tijd was het een stuk minder gezellig. Op diverse plekken aan de rand van Den Haag kon je galgen vinden. Daar liet men de lichamen van ter dood veroordeelde en geëxecuteerde misdadigers een tijd hangen. Het idee was dat bezoekers van Den Haag zo duidelijk konden zien wat er met ze kon gebeuren, als ze zich niet aan de wet zouden houden. Dit tentoonstellen van veroordeelden heeft tot 1795 geduurd.

Ophanging aan de galg - 17XX - Collectie Gevangenismuseum
Ophanging aan de galg - 17XX - Collectie Gevangenismuseum

In 2015 hebben alle fietspaden in Den Haag een naam gekregen, onder andere om voor hulpdiensten (politie, brandweer en ambulance) duidelijke plaatsaanduidingen te hebben. Omdat al in de Middeleeuwen sprake van een galg op deze plaats, heeft een van de fietspaden door de Scheveningse bosjes de naam ‘Galgenpad’ gekregen.

Ver Huell maakt de Scheveningse Bosjes mooi

In 1864 nam het raadslid Jhr. Henri Ver Huell het initiatief om van de Scheveningse Bosjes een prachtig wandelpark te maken. Hij schakelde daarvoor de bekende firma Zocher, landschapsarchitecten in. Die ontwierp een mooi park met een waterpartij, gevarieerde beplanting en slingerende lanen. Ver Heull kreeg als dank voor zijn inspanningen een mooie, marmeren bank.
In de Scheveningse bosjes staat een tweede bank, die ook als monument is neergezet. Deze eert de schrijver en dichter J.J. Cremer (1827-1880). Hij hield niet van begraafplaatsen en had gezegd dat hij geen monument op een begraafplaats wilde hebben. Hij had liever een bank in de Scheveningse Bosjes, ‘waarvan zij, die er zich verpoozen, nog genot kunnen hebben’.

Ver Huell Bank
Scheveningse Bosjes - Cremer Bank
Cremerbank

Tweede Wereldoorlog

In het najaar van 1942 begonnen de Duitse bezetters met het uitvoeren van het plan om de hele kuststrook van Den Haag in een vesting te veranderen als onderdeel van de Atlantikwall. Dit zorgde voor enorme ingrepen in de Scheveningse Bosjes. Grote hoeveelheden bomen werden gekapt en de waterpartij werd onderdeel van de antitankgracht.
Ook werd het Stekelduin afgegraven, zodat het mooie uitzichtpunt De Kogelenberg verloren ging. De twee bankmonumenten werden zorgvuldig afgebroken en opgeslagen.

Scheveningse Bosjes Trappen
Trappen Stekelduin
Scheveningse Bosjes - Stekelduin
Trappen Stekelduin nu

Tijdens de hongerwinter was er niet alleen een tekort aan voedsel, ook waren er geen kolen. Dus verdwenen de laatste bomen in de kachels en fornuizen van koude en hongerige Hagenaars.

Kerkhoflaan, met het voormalig tolhek van de Oude Scheveningseweg, rechts het gebouw van de KLM - Dienst Stadsontw. - 1945 - Coll HGA
Kerkhoflaan, met het voormalig tolhek van de Oude Scheveningseweg, rechts het gebouw van de KLM - Dienst Stadsontw. - 1945 - Coll HGA

Het resultaat: de Scheveningse Bosjes waren een vrijwel kale vlakte. Na de oorlog is het gebied snel herplant, met hulp van onder andere schoolkinderen.

Scheveningse Bosjes

De Scheveningse Bosjes zijn regelmatig in het nieuws. Het kan gaan over ontwikkelingen in en rond  het gebied die een aanslag dreigen te plegen op het mooie groen. Of er is sprake van een trieste gebeurtenis zoals een moord.
Ondanks dit alles, blijven de Bosjes een mooie bestemming voor een wandeling of fietstocht.

Je ziet meer van het vele Haagse groen als je met familie, vrienden of collega’s een van mijn fietstours doet.

2 reacties op “Scheveningse Bosjes”

  1. Rob Remmerswaal

    Leuke achtergrond informatie Jacqueline. De volgende keer als ik in de buurt ben van de Scheveningse Bosjes zal ik jouw uitleg delen met mijn vrouw Helma!

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar top