Melk in Den Haag

Ik ben opgegroeid met de reclameslogan ‘Melk is goed voor elk’. En nog dagelijks drink ik mijn portie (karne)melk. Fietsend en lopend door Den Haag kijk ik ook graag naar mooie sporen van wat ooit een bloeiende zuivelindustrie was.

Neerlandia - Keizerstraat 45
Neerlandia - Keizerstraat 45

De Sierkan

Lange tijd was de melk die mensen kochten van slechte kwaliteit. Ze werd afgeroomd of verdund met water en de hygiëne liet ook te wensen over. In de tweede helft van de 19e eeuw drong het besef door dat de productie en verkoop van melk beter moest.

Sierkan - Keizerstraat 12
Sierkan - Keizerstraat 12
Sierkan uithangbord Schoolstraat
Sierkan uithangbord Schoolstraat

Een belangrijk moment was in 1878 de oprichting van de ’s-Gravenhaagsche Melkinrichting, later bekend als ‘De Sierkan, die als doel had ‘den verkoop van zuivere, onvervalschte, niet afgeroomde en niet verdunde melk’.

Om de belofte van kwaliteit ook te kunnen waarmaken, had dit bedrijf boerderijen, zuivelfabrieken, winkels en melkinrichtingen. Bij het 50-jarig bestaan waren er meer dan 50 winkels en kiosken in Den Haag en omstreken. In de zomer had De Sierkan ook nog drie strandtenten.

Sierkan - Keizerstraat 12
Sierkan - Keizerstraat 12

De Landbouw

Een ander zuivelbedrijf ontstond omdat een aantal boeren niet tevreden waren over de prijs die ze voor hun melk kregen. Ze besloten een eigen melkinrichting te beginnen onder de naam ‘De Landbouw’.

De Landbouw - Stephensonstraat – hoek Beeklaan 2
De Landbouw - Stephensonstraat – hoek Beeklaan
De Landbouw - Stephensonstraat – hoek Beeklaan

Ze bouwden een fabriek met winkel en melksalon en hadden al gauw vestigingen op meerdere plekken in Den Haag. In een melksalon stonden tafels en stoelen en konden de klanten genieten van frisse melk en andere zuivelproducten.

Van Grieken

In 1899 begon Hendrik van Grieken, een boerenzoon uit Mijdrecht, een melkhandel in de Schilderswijk. Deze wijk was toen in aanbouw, dus het aantal klanten groeide. Ook begon Van Grieken aan andere melkslijters te leveren. In 1937 was een groter pand nodig en verhuisde het bedrijf, dat inmiddels een complete zuivelfabriek was, naar de Loosduinseweg. De klanten werden verleid met de verkoopslogan ‘Voor gezonden en zieken, melk van Van Grieken’.

Sierkan Elandstraat - Piet Heinplein
Sierkan Elandstraat - Piet Heinplein

Schoolmelk

In de 30er jaren bleek uit onderzoek dat kinderen die op school melk kregen minder vaak ziek waren, zich beter konden concentreren, beter konden leren en langer waren. De Haagse schoolkinderen kregen in 1941 voor het eerst schoolmelk. In die oorlogstijd kwam deze extra aanvulling erg goed uit.

Sierkan - Laan van Meerdervoort - Valkenbosplein 24
Sierkan - Laan van Meerdervoort - Valkenbosplein 24

Omdat, zeker in het begin, niet alle scholen een ijskast of koelkast hadden, hebben nog hele generaties niet al te beste herinneringen aan de lauwe melk die ze moesten drinken.

Fusies

Door een hele reeks aan fusies bestaan de Haagse zuivelbedrijven niet meer als zodanig. Maar we kunnen nog wel, lopend of op de fiets, een aantal mooie of leuke details terugvinden van hun aanwezigheid in Den Haag.

De Landbouw -Keizerstraat 329
De Landbouw -Keizerstraat 329
Sierkan Brasserie - Koningin Emmaplein 3
Sierkan Brasserie - Koningin Emmaplein 3

En op het Koningin Emmaplein 3 kunt je bij Brasserie De Sierkan terecht voor lekker eten en drinken, niet alleen melk. www.sierkan.nl

Meer horen? Doe met met vrienden of familie de stadswandeling Hagenaars en hun Eten en Drinken.

Bron: ‘Het leven begint met melk’ – Geschiedenis van de zuivelindustrie in de Haagse regio. J.J. Havelaar en A.G. van der Horst-Voorn. – Uitg. Stichting Haags Industrieel Erfgoed – 2007

Vind je dit een leuk artikel, deel het via:

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *