Het keurslijf van de mode

‘Wie mooi wil zijn, moet pijn lijden’. En de mode bepaalt wat mooi is. Deze wijsheid is bijna zo oud als de wereld. Toch ontstaat op gezette tijden verzet tegen het heersende modebeeld, zoals aan het einde van de 19e eeuw.

Het korset

Elisabeth IDe smalle taille is vrijwel onafgebroken het ideaalbeeld in de vrouwelijke mode geweest. Om dit ideaal te bereiken, werden hulpmiddelen ingezet. Eerst het zogenaamde rijglijfje; een stoffen voorloper van het korset. Vanaf de 16e eeuw werden sterkere middelen ingezet om het gewenste effect te krijgen. Het lijfje werd versterkt met ijzer en het korset was geboren. Overigens was het ideaalbeeld van de mode wel voorbehouden aan de vrouwen van de betere stand. Voor vrouwen die op het land of in de huishouding moesten werken, was het handig om enige bewegingsvrijheid te hebben.
Het korset ontwikkelde zich steeds verder, dankzij de walvisvaart kwamen ook baleinen beschikbaar, onderdeel van de zeefachtig structuur waarmee een walvis plankton uit de zee zeeft.

20120612-213518Schade

Het streven naar een superslanke taille bleek niet zonder risico’s. Omdat meisjes en vrouwen zich al vanaf jonge leeftijd lieten insnoeren, konden hun ribben en vitale organen zich niet goed ontwikkelen. Er zijn voorbeelden van korsetten die ruimte gaven aan een taille van 46 cm. Dat is de omvang van mijn theepot!

Verzet

Marie Jeanette de Lange door Jan TooropHet verzet tegen deze schadelijke mode nam toe en in 1899 werd in Den Haag de Vereeniging voor Verbetering van Vrouwenkleeding (V.v.V.v.V.) opgericht. Marie Jeanette de Lange was de voorzitter.
De V.v.V.v.V. wilde dat vrouwen kleren gingen dragen waarin vrouwen konden ‘loopen, zitten en werken; dat wij ons zonder vreemde hulp kunnen aan- en uitkleeden, dat wij onze zakdoek, onze beurs, onze sleutels bij ons kunnen dragen, dat onze japon niet den vloer veegt, dat onze hoeden passen op ons hoofd (…)’. Ook was het de bedoeling dat kleren minder bloot zouden laten zien.
Veel van de vrouwen die lid waren, streden ook voor vrouwenkiesrecht en velen van hen oefenden een beroep uit waarmee zij in hun eigen onderhoud voorzagen. De behoefte aan andere kleding hing ook samen met de nieuwe activiteiten die sinds kort door vrouwen werden ontplooid, zoals tennissen, zwemmen en fietsen.

Reformjurk

reformkleidDe Vereeniging propageerde het dragen van de zogeheten ‘reformjurk’: Een loszittend model jurk dat zonder korset werd gedragen en met weinig versieringen. De Vereeniging had een eigen maandblad, het Maandblad der Vereeniging voor Verbetering van Vrouwenkleeding. Daarin werd geschreven over de betere kleding en er was elke maand een knippatroon, waarmee vrouwen of hun naaisters zelf aan de slag konden gaan.
De reformjurk werd niet door iedereen mooi gevonden en kreeg de weinig flatteuze naam “hobbezak”. En al bedekte de jurk armen en borsten, toch vonden mensen deze kleding schaamteloos en prikkelend. Door de kortere rokken werden de enkels zichtbaar. En bij wind konden zomaar de contouren van dijbeen of borst onder de stof opduiken.

Wat is er veranderd?

korsettennaaldhakkenHet maximale ledenaantal van de V.v.V.v.V. is tweeduizend geweest. In 1926 hief de vereniging zichzelf op. Er was inmiddels vrouwenkiesrecht en de kleding was al een stuk vrouwvriendelijker.
En zijn we ook in onze tijd af van het keurslijf van de mode? Zoek op het internet op ‘corrigerend ondergoed’ of ‘corrigerende lingerie’ en kijk naar het adembenemende aantal resultaten!

Wil je meer weten over vrouwen in Den Haag? Doe met familie of vriendinnen de wandeling: Haagse Topvrouwen.

Vind je dit een leuk artikel, deel het via:

Deel op email
Deel op facebook
Deel op whatsapp
Deel op linkedin
Deel op twitter

1 reactie op “Het keurslijf van de mode”

  1. Ik heb eens ’n artikel gelezen .. dat met name gotic kleding ’n soort verzets kleding was tegen corsetten
    Zwart, Victoriaans
    En die typische linten kruislings geregen …. voor mij ’n uitdrukking van verzet dat de corsetveters nu aan de buitenkant werden gedragen

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Stadsgids Jacqueline Alders
Persoonlijk, met humor!

Wil je een seintje krijgen bij nieuwe artikelen? ​

Meest recente blogberichten

Scroll naar top